|
IRKIN (CİNSİN)
STANDARDI
1.GENEL
BAKIŞ
ALMAN ÇOBAN KÖPEĞİ
orta boyludur.
Boyunu ölçmede
kullanılan boy ölçme
aleti yerden omuz
yüksekliğine kadar
olan uzunluk alınır.
İşlem sırasında boy
ölçerin dikey
parçası hayvanın
dirseğinin arka
bölümüne dokunmalı
köpeğin kılları ise
sıkıca bastırılmalı
.
A.Ç. Köpekleri için
ideal yükseklik:
Erkek köpekler
62,5cm
Dişi köpekler 57’5
cm.
Boyda 2’5 cm ‘lik
sapmalar makul
görülüyor. 2,5 cm’in
üzerinde olan
sapmalar ALMAN ÇOBAN
KÖPEKLER’NİN
değerlerine önemli
derecede zarar
vermektedir. AÇ
köpeği hafif uzun ve
iyi gelişmiş adeleli
bir yapıya sahiptir.
Kemikler dolgun ve
sağlam, genel yapı
sağlamdır .Hayvanın
genel yapısındaki
sağlamlık ve uzun
süreli tırıs
koşullarındaki
dayanıklılığı sahip
olduğu anatomik
özelliklerinden
ileri gelmektedir.
Boy uzunluğunun boy
yüksekliğine olan
oranı ile ekstremite
(bacak)
konumları,eklemleri
ve açıları AÇ
köpeğine yüksek
fiziki günç
sağlamaktadır . Bu
cinse ait
hayvanların kıl
yapısı her tür
meteorolojik
şartlarda mükemmel
bir koruyuculuk
yapmaktadır.
Sadece çalışma gücü
olarak değil tüm
özellikleriyle iyi
görünüşü olan bir
cins elde etmeye
çalışmalıyız. Ancak
bu çalışma gücünü
etkilemeyecek
şekilde olmalı
(Cinsî dimorfizm)
net olarak ayırt
edilebilmeli, şöyle
ki erkek ve dişi
hayvanlar dış
görünüş olarak
farklı özelliklere
sahip olmalı .
AÇ köpeği
standartları
dahilindeki bir
hayvana bakıldığında
iç dünyasındaki
denge ve gücünün tam
bir uyum içerisinde
olduğunu
hissedilmektedir. Bu
hayvanın minnettar
bir dış görüntüsü
vardır. Bunu
anlatmak zordur ama
ilk görüşte bile
fark edilir. Yürüyüş
stiline bakılınca (
Sağlıklı vücut
–sağlam ruh )
deyiminin tam uygun
olduğu düşünülür,
yani fiziki ve
ruhani yapısını
bütünüyle
gösterebilmektedir.
AÇK çalışma gücü
özelliklerini
değerlendirmek için
sadece deneyimli
uzmanlar
çağırılmalı, hatta
özellikle AÇK
üzerine uzmanlığı
olan kişiler tercih
edilmeli.
Değerlendirilecek
(notlandırılacak)
olan özelliklerin
başında psikolojik
yapı gelmektedir.
Ardından köpeğin
silah sesine verdiği
reaksiyon
değerlendirilir.
Pekiyi (mükemmel)
notunu alabilmesi
için köpeğe
kesinlikle gerekli
olan eğitimi
verilmiş olmalıdır.
En duyarlı AÇK bile
itirazsız sahibini
dinlemeli farklı
ortamlarda uyum
sağlayabilmeli neşe
ve istekle
çalışabilmeli. AÇK
cesur ve kararlı
hareketlerini her
ortamda
gösterebilmeli.
Sahibini ve
varlığını koruması
gerektiği durumlarda
da aldığı komutlar
doğrultusunda kesin
itaat göstermeli.
Normal ortamlarda
AÇK dikkatli, söz
dinleyen ve iyi bir
arkadaş olmalı.
Birlikte yaşadığı
insanlara ve
özellikle çocuklara
karşı saldırgan
olmamalı. Aynı
şekilde yabancı
hayvan ve tanımadığı
insanlara karşı da
saldırgan davranış
göstermemeli. İnsan
üzerinde bıraktığı
intibalar ve
etkiler: uyumu,
minnettarlığı ve
kendine güvenidir.
Sakin ve dengeli
olmalı, sevgi
gösterilerini kabul
etmeli, ama ilk
olarak kendi
göstermemeli
.Özgüven eksikliği
bu cins için atipik
(tipik olmayan) bir
özelliktir.
2.EKSTREMİTE
KÖŞELERİ VE
HAREKETLERİ
AÇ köpeğinin esas
yürüyüş şekli
tırıstır. Bacaklar
diyagonal
devamlılıkla hareket
eder yani aynı
tarafın ön ayağı
geriye hareket
diyorsa,o tarafın
arka ayağı öne
hareket etmektedir.
Eklem köşelerinin
şekli hareketi
üzerinde çok
etkilidir, şöyle ki
sırt konumunu
değiştirmeden arka
ayaklarını vücudunun
yarısına kadar.
getirebilmesi, aynı
anda ön ayakları
arka ayaklarının
aktif hareket
konumunu
dengeleyebilmeli.
Sakin bir tırıs
yürüyüşündeki
köpeğin başı öne
atılmış, kuyruk
hafif kaldırılmış ve
sırt çizgisi düzgün
bir dalgayı
andırmalı.
Genel olarak tırıs
halindeki adımları,
geniş, elastikî,
hafif ve ritmiktir.
.Maksimum mesafeyi
minimum adımla
karşılayabilmektedir.
Hareketleri eşit ve
güçlüdür, heyecan
yapmaz,
koordinasyonunu ve
dengesini korur
.Ayaklarını yerden
az kaldırarak
sıçrama ve öne
hareket yapmaktadır.
Bu şekilde mükemmel
bir hareket için çok
iyi gelişmiş bir kas
sistemi ve sağlam
eklemler
gerekmektedir. Arka
ayakları köpeğe
güçlü bir sıçrama
olanağı vermektedir,
bu sırada vücut
hafif kalkarak öne
hareket eder. Arka
ayak ön ayağın
bıraktığı iz ile
diyagonal (köşegen)
oluşturduğunda yere
bırakılır. Bundan
sonra topuk eklemi
ve dirsek eklemleri
uylukla birlikte
harekete dahil
olurlar. Bunlar
vücudun yerden
kalkışını
gerçekleştirirler.
Arka bacakların
görevi ayaklar yere
yakın pozisyondayken
son bulur. Sağlam
sırt yapısı
sayesinde köpeğin
hareketleri atak ve
akıcıdır. Hızlı
tırıs halinde sırt
düzgün ve sağlam
durmalı yanlara
yalpalamalar
olmamalı. Düzgün
olmayan ön sırt
çizgisi, omuz
yüksekliği sağrıdan
daha alçak
pozisyonda olması bu
cins köpekler için
bir yetersizliktir,
kusurdur. Ön
bacaklar ileri doğru
uzatılırken ayaklar
yere yakın
basmaktadır. Dengeyi
koruyabilmek için
ayakların yere
bastığı noktadan
geçen çizgi vücudun
orta çizgisine tam
denk gelmektedir.
Önden bakılınca ön
bacakların omuz
ekleminden
yastıkçılara kadar
bir düzlem üzerinde
çalıştıkları
görülür. Arkadan
bakılınca arka
bacaklar kalça
ekleminden
yastıkçıklara kadar
bir düzlem üzerinde
hareket ettiği
görülür. Aynı düzlem
üzerinde yapılamayan
bacak hareketleri,
önden, arkadan ve
yanlardan
gözlemlenebiliyorsa
bu çok ciddi bir
yetersizlik, kusur
olarak belirlenir.
3. PSİKOLOJİK
DURUMU, DAVRANIŞ
ÖZELLİKLERİ VE
KALITSAL(GENETİK)
MEYİLİ:
Sağlam sinir
sistemi, dikkat,
kendine özgü
davranışı, itaat,
koruma içgüdüsü,
sadakat ve aldatıcı
tekliflere
kapılmayan, aynı
zamanda cesaret,
savaşma içgüdüsü ve
hareketlerindeki
kararlılık -safkan
AÇ köpeğinin en
önemli
özellikleridir. Bu
özellikleri
sayesinde onları çok
farklı görevlerde
kullanılabiliyorlar.
İyi gelişmiş koku
alma duyusu ve aynı
zamanda tırıs
yürüyebilmesi bu
köpeklerin iz
sürmede de çok
yetenekli olmalarını
sağlar .
4.BAŞ
Başın büyüklüğü
vücudun büyüklüğü
ile orantılı
olmalıdır. (Başın
uzunluğu omuz
yüksekliğinin %40
oranıdır). Baş çok
kaba olmamalı hafif
veya uzun değil ,
kulaklar arası
genişçe, yüzündeki
asil bakış muhakkak
olmalı .
Önünden ve yan
tarafından
bakıldığında alnı
hafif yuvarlak hiç
veya çok küçük
çapraz çizgi
olabilir. Kaslar ve
yanaklar yuvarlak
(toparlak)
mütemadiyen burnuna
doğru
geçmektedirler.
Kafatası kafasının
%50 sini teşkil
etmektedir.
Yukarıdan
bakıldığında hafifçe
ve eşit şekilde
kulaklardan burun
mantarına doğru
daralmaktadır. Göz
üstündeki yayları
seçik değildirler.
Aralarında muayyen
bir açıyla
konulmuşlardır. Ağız
ve burun bölgesi
(somak) kama
biçiminde ve kurudur
.Alın tarafında
kafasının genişliği,
örneğin kafatasının
uzunluğuna
uymalıdır. Ancak
erkek köpeklerde
uzunluğuna göre çok
az geniş, dişilerde
ise genişliğine göre
çok az uzun
olabilir. Çeneleri
sağlam, dudakları
kuru, esnek, tamamen
dişlerini
örtmektedirler.
5. DİŞ
SİSTEMİ
Dişler sağlam,
güçlü, tam
teşekküllü yani 42
diş (20 yukarıdaki
çenede ve 22
aşağıdaki çenede).
AÇK’nin dişleri
makaslanır
ısırmalıdırlar, yani
kesici dişler
makaslama olarak
birleşmedirler. Ağzı
kapalıyken alt
kesiciler iç
tarafında
olmalıdırlar.
Kerpeten ters ısırma
ve alt kesicilerin
üst kesicilere
erişmemesi ciddi bir
kusurdur, aynı böyle
aralarında boşluk
olan küçük dişlerin
olması da
noksanlıktır.
Çeneleri sağlam, iyi
gelişmiş, dişleri
dişetinde sağlam
oturmuş
olmalıdırlar.
6.KULAKLAR
Orta büyüklükte,
kökünden geniş,
yüksekte ve dik, yan
taraflara sarkık
olmamalıdır. Üst
kısmında kulak
İçleri ileri doğru
yönelmişlerdir. Yarı
sarkık ve sarkık
kulaklar ciddi
noksanlıktır. Bir
tarafa yatmış olan
kulaklar köpeğin dış
görünüşünü oldukça
bozmaktadır. Büyüme
çağında ve genç
olanların,
dişlerinin değişme
zamanında 6 aylık ve
daha yaşlıların
kulakları
sarkabilir, veya bir
tarafa yatabilirler.
Kulakların ideal
duruşu-Önden bakışta
kenarları birbirine
paralel ve yere
doğru dikeydirler.
Sakin yürümekte veya
yatmakta olan
köpekler kulaklarını
arka tarafa
toplamaktadırlar. Bu
kusur değildir.
7.GÖZLER
Orta büyüklükte
badem biçimi hafif
eğik oturtulmuş,
dışarı çıkık
değildirler.
Gözlerin rengi kıl
örtüsüne (postuna)
uymalıdır, ancak
tercihler arasında
siyah gözlü
olanlardır. Gözlerin
ifadesi, canlı,
basiretli, müessir,
emin ve kendine
hakim olmalıdır.
8.BOYUN
Güçlü, sağlam,
kasları (adaleleri)
çok iyi gelişmiş
kafatasına orantılı,
nispeten uzun
olmalı, sarkık
derili ve buruşuk
olmamalıdır. Boynunu
ufuk çizgisine doğru
45 derece açıda
tutmalı, uyarı
halinde hafifçe
yukarı kalkmalıdır.
Hareket halinde
ileri doğru uzatır
ve omuzlarından
biraz yüksek tutar.
9.VÜCUT
YAPISI
Vücudun uzunluğu
yüksekliğinden
110-117% daha
uzundur (yüksekliği
yerden omuz
yüksekliği esas
alınır). Kısa
vücutlu, kare
biçiminde, yüksek
bacaklı köpekler
yetiştirmek için
istenmez. Göğüsleri
derin (omuz
yüksekliğinden
40-48%) mutedil ve
geniş olmalıdır.
Göğüslerin alt kısmı
mümkün mertebe uzun
ve kabarık (rölef)
olmalıdır.
Kaburgalar biçim ve
uzunluk bakımından
doğru yeteri kadar
esnek olmalıdırlar.
Onlar( kaburgalar)
fıçı biçiminde ve
yassı olmamalı göğüs
kemiğine kadar
varmalıdırlar. Göğüs
kafesinin doğru
biçimde olması tırıs
esnasında köpeğin
serbest hareket
etmesini
sağlamaktadır. Büyük
ve yuvarlak göğüs
kafesi hareket
esnasında
dirseklerine engel
olabilir ve onların
dışarı çıkık
olmalarına neden
olur. Çok yassı
göğüs kafesi
dirseklerin
yakınlaşmasına sebep
olur. Bu durumda
göğüs kafesi geri
çekilmiş olur, o
zaman beli nispeten
kısadır. Karnı
hafifçe toplu, salık
değildir.
Sırtı, beli dahil
düz ve iyi
gelişmiştir. Omuz
yüksekliği ile sağrı
arasındaki mesafe
fazla uzun
olmamalıdır. Omuz
yüksekliği yeteri
kadar yüksek, uzun
ve sırtına göre
seçilmelidir. Omuz
yüksekliğinden
sırtına geçiş
tedricen olmalıdır.
Üst çizgi devamlı
olup hafifçe arkaya
doğru alçalmalıdır.
Beli ,geniş, güçlü
ve kaslıdır. Sağrı
uzun, hafifçe eğik.
Sırt çizgisine göre
sağrının eğiklik
açısı takriben 23
derecedir. Sağrının
esası belkemiği ile
kalça kemiğinden
oluşmaktadır.
Sağrının çok büyük,
eğik olması ve hiç
eğik olmaması
istenmemektedir
(arzu
edilmemektedir).
10. KUYRUK
Yumuşak, gür, iyi
gelişmiş, sonuncu
omurları en azından
topuk eklemine kadar
uzanmalıdır, fakat
ayak tabanının
yarısını
geçmemelidir.
Sağrının devamı
olduğundan kuyruk ne
yüksekte ne de
alçakta oturmalıdır.
Kuyruğun sonunda
çengel gibi sağa
veya sola bükülme
vardır. Sakin
duruşta kuyruk hafif
kavis şeklinde salık
durmalıdır. Uyarı
halinde kuyruğu
bükülür ve hafif
olarak yukarı kalkar
ancak sırt çizgisini
geçmez. Kuyruk
tekerlek biçimde
bükülmemeli ve
sırtına
yatmamalıdır.
Ameliyatla kuyruğuna
yeni şekil verilemez
(tashih yapılamaz).
11. ÖN
BACAKLAR
Kürek uzun, (ufka
doğru 45 derece )
eğik ve göğüs
kafesine sımsıkı
eklidir
(bitişiktir). Omuz
altı kemiği kürek
kemiğine tutunmuş ve
onunla birlikte 90
derece açı meydana
gelmektedir.
Omuzu ve kürek
kemiği sağlam,
gelişmiş kasları
olmalıdır. Ön
ayakları, her
taraftan
bakıldığında düz,
kemiklerinin daire
biçiminden daha çok
yumurta şeklinde
(oval) biçimde
olmalıdırlar.
Bilekleri sağlam
hafifçe dikeye karşı
aşağı yukarı 20-22
açı eğiktirler.
Dirsekleri dışarı
doğru
açılmamalıdırlar
.Omuz altı kemiğinin
uzunluğu göğüs
kafesinin
derinliğini
geçmemektedir ve
yüksekliğinin (omuz
yüksekliği esas
alınır) takriben 35%
kadardır.
12.ARKA
BACAKLAR
Uylukları (butları)
geniş, sağlam ve
kabarık kaslıdır.
Uyluk kemiği uzun ve
dururken alt uyluk
kemiğiyle (uyluk
kemiğinden biraz
daha fazla uzundur )
120 derece geniş açı
oluşturur. Diz
eklemi hareket
esnasında dirsek
eklemiyle yaklaşık
aynı yüksekliktedir.
Topuk eklemi kuru ve
sağlamdır, alt uyluk
ile ayak taban
arasındadır . Genel
olarak köpeğin
serbest hareket
etmesi için
bacakları sağlam ve
kaslı olmalıdırlar.
Ayak tabanı nispeten
kısa sağlam ve
kurudur.
13.PENÇELERİ
(PATİ)
Yuvarlak, kısa
parmaklı, toplu ve
tombuldurlar.
Pençelerin
yastıkçıkları sert
fakat çatlamamış
olmalıdırlar.
Tırnaklar kısa,
sağlam ve siyah
renktedirler. Bazen
arka pençelerinde ek
tırnakları olabilir.
Onlar enikler birkaç
günlük iken uzman
tarafından
alınmalıdırlar .
14. RENK
Eşit ve simetrik
kahve renkli siyah,
kızıl veya sarı
benekli, siyah
sırtlı yer yer boz
(gri) veya çeşitli
kızıl benekli,
siyah, temiz gri
veya açık kahverengi
benekli, göğsünde
büyük olmayan beyaz
lekeli veya
bacaklarının iç
tarafında açık
renkli olabilir
fakat tercih
edilmez. Post (kıl)
rengi ne olursa
olsun burun mantarı
mutlaka siyahtır.
Burnundaki maske
zayıf veya hiç
maskesiz, göz rengi
sarı veya apaçık,
göğsünde veya
bacaklarının iç
tarafında büyük açık
lekeli, açık renkli
tırnaklı, kuyruğun
son kısmı kızıl veya
belli olmayan renkli
köpeklerin pigment
yapısı zayıf olarak
kabul edilmektedir.
Siyah hariç bütün
köpeklerin kıl altı
kül rengindedir .
Küçük köpeklerin
kesin rengi, sırt
tüyleriin (kıl)
büyümeye
başladığında
belirlenebilir.
15. POST
(KIL ÖRTÜSÜ)
Sert kıllı AÇK esas
postu sıktır. Her
ayrı tüy (kıl)
doğru, sert ve
vücuduna sıkı
yerleşmiştir.
Kafasında,
kulaklarının içinde,
ön bacaklarında,
pençelerinde ve
parmaklarındaki
kıllar kısa,
boynundakiler daha
uzun ve sıktırlar.
Bacaklarının arka
taraflarında kıl
yapısı, ön
ayaklarının
bilekleri ve arka
ayaklarının topuk
eklemleri dahil daha
uzundurlar.
Uyluklarının arka
tarafındaki tüyler
orta büyüklükte
"külot" biçiminde
şekil alırlar. Kıl
örtüsünün uzunluğu
farklıdır bundan
dolayı çok geçici
biçimleri vardır.
Fazla kısa kıl
örtüsü ciddi
kusurdur.
Uzun sert kıllı
AÇK’nde bazı kıllar
daha uzundur her
zaman düz vücuduna
sıkı yerleşmemiştir.
Özellikle kulakların
iç kısmında ve arka
kısmında uzun ve
dikduran tüyleri
(kılları) vardır.
Kulakların arksında
ve ön ayakların
dirseğinden bileğine
kadar çok defa saç
lülesi meydana
gelmektedir.
"Külotlu" görüntü
sık ve uzundur.
Kuyruğu gür tüylü
bilhassa son
kısmında daha
gürdür.
Uzun sert kıllı AÇK
‘nin yetiştirilmesi
tercih
edilmemektedir.
Çünkü onlar sert
kıllılara nazaran
kötü hava şartlarına
daha az
dayanıklıdırlar.
Eğer kulüplerin
yönetmeliğine göre
yetiştirilmesine
izin verilmişse bu
gibi köpeklerin
yeteri kadar alt
kılları olanlar
kullanılabilirler.
Uzun kıllı AÇK uzun
sert kıllılara
nazaran kıl yapısı
oldukça daha uzundur
.Genelde çok yumuşak
ve sırtı daha
kıllıdır. Kıl altı
sadece uyluklarda
olabilir veya hiç
olmaz. Çok defa uzun
kıllı AÇK göğüs
kafesi dar burunları
dar ve geri çekik,
bu köpeklerin
çalışma
kabiliyetleri
zayıftır. Çünkü
onlar kötü hava
şartlarına dayanıklı
değildirler. Bu gibi
köpeklerin
yetiştirilmesi
tercih edilmez.
16.
KUSURLARI
Köpeğin kullanımını
yavaşlatan,
dayanıklılığını ve
çalışma kabiliyetini
azaltan kusurlar
şunlardır:
Cinsel
özelliklerinde
bozukluk (dimorfizm),.
AÇ köpeğine‘ye has
olmayan psikoloji,
flekmatik (yavaş
tabiatlı), zayıf
sinir sistemi, çok
fazla hiddetli
heyecanlı, korku,
yeteri kadar neşeli
olmamak, tembel, bir
veya iki tarafı
kriptorhizmli,
tohumlukları
gelişmemiş, sert
veya zarif
strüktürlü,
zayıflamış pigmen
yapısı, mavi göz,
kırlaşmış (tam beyaz
ve siyah burun),
fazla veya yetersiz
boy. Orantı
bozukluğu, yüksek
bacaklar, vücudun ön
kısmı fazla
gelişmiş, kısa boy,
hafif veya çok sert
kemikler, yumuşak
sırt, çok kısa zayıf
veya uzun burun,
ters ısırma veya
kapalı ağızla
kesicilerin
birleşmemesi, diş
sistemindeki
eksiklikler (tam
olmayan, zayıf ve
kötü dişliler), çok
zun ve yumuşak tüylü
(kıllı), kıl altı
eksikliği, sarkık
veya yumuşak
kulaklar, tekerlek
biçiminde kuyruk,
sırtına yatmış ve
kesik kuyruk,
doğuşundan kısa
kuyruk, genellikle
kötü kuyruk.
|
